Родителот речиси секогаш го разбира своето дете. Затоа добар показател не е „дали јас го разбирам“, туку колку разбира човек што го слуша првпат.
Правилото на четвртини
Најчесто цитираниот ориентир доаѓа од Coplan и Gleason (1988): на 1 година непознат слушател разбира околу 25% од кажаното, на 2 години околу 50%, на 3 години околу 75%, а на 4 години речиси сè.
Што покажуваат поновите мерења
Hustad и соработниците (2021) не се потпреле на проценка од родителите, туку мереле колку непознати слушатели навистина разбираат од снимен говор на деца во типичен развој. Кај просечното дете разбирливоста на реченици достигнува 50% околу 2 години и 10 месеци, 75% околу 3 години и 10 месеци, и 90% околу 5 години и 2 месеци.
Разликата меѓу двата извора е важна: детето на 4 години може сè уште да греши одделни гласови, но пораката треба да биде јасна. Совршена артикулација и разбирливост не се исто.
Кога вреди да се провери
- На 3 години непознат човек разбира помалку од половина од кажаното.
- Детето често мора да повторува или се лути кога не го разбираат.
- Почнува да молчи или да избегнува говор во нови ситуации.
Извори
- Coplan, J. & Gleason, J. (1988). Unclear speech: recognition and significance of unintelligible speech in preschool children. Pediatrics.
- Hustad, K. и сор. (2021). Speech development between 30 and 119 months in typical children. Journal of Speech, Language, and Hearing Research.
- American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) — asha.org
Текстот е информативен преглед на објавени истражувања и не заменува индивидуална проценка.